مقالات تخصصی عمران و معماری در وبسایت آی سورن

تاریخچه پل سازی در ایران و جهان

پلها  راههای ارتباطی میباشند که برای عبور افراد ، عبور ماشینها ، عبور تاسیسات و گاهی هم فقط برای جذب توریست و جنبه ی گردشگری ساخته میشوند در گذشته هم  ساخت پل و استفاده از آن در مناطق کوهستانی و دارای عوارض طبیعی، بیش از نواحی مسطّح و کویری معمول بوده است.

پل سازی و یا مهندسی پل دارای سابقه ی طولانی در جهان میباشد به طوری که ساخت پل‌های سنگی به دوران قبل از رومیان برمی‌گردد که در ناحیه خاور میانه و چین پل‌های زیادی بدین شکل اجرا شده است. در کشور ایران نیز ساخت پل‌های کوچک و پلهای بزرگ از زمان‌های بسیار دور رواج داشته است و پل‌هایی نظیر سی و سه پل، پل خواجو و پل کرخه بیش از ۴۰۰ سال در تاریخ قدمت دارند و اما حال قبل از اینکه به سابقه پل سازی در ایران و جهان بپردازیم بهتر است که انواع پل را معرفی کنیم.

انواع پل‌ها:

پل قوسی

پل فلزی و بتن مسلح

پل حمال

پل کابلی

پل نظامی

پل معلق

پل گردشگری

پل سواره‌رو

پل سازی بعد از ظهور اسلام در ایران :

علاوه بر پل‌های قوسی زیبا و متعدد که پیش از اسلام به دست رومیان یا ایرانیان ساخته شده بود، پل‌های زیادی نیز در عصر اسلامی برپا شد.

پل‌ سازى در دوره غزنوىان و سلجوقىان :

از دوران غزنويان چندین سد و پل خراب شده باقى مانده است که شايد بتوان به معروف‌ترين آنها یعنی پل طوس اشاره کرد که بر روى رود کشف‌رود بر سر راهى که طوس را به شهرهاى هرات و بلخ متصل مى‌کرده است، قرار گرفته بود. در دوره سلجوقيان پل‌سازى از اهميت خاصى برخوردار بوده است يکى ديگر از آثار مهم دوره ی تاریخی سلجوقىان که بنا به شواهد بسياری در همين دوره احداث شده، پل ضياءالملک میباشد که بقاياى پايه‌هاى ويرانه آن در بیست کيلومترى نخجوان بر روى رودخانه ی ارس ديده مى‌شود. اين پل را ضياءالملک نخجوان، وزير دربار حکومت سلجوقيان، احداث نموده است

پل‌ سازى در دوره صفويه :

در هيچ کدام از دوره های تاريخ ايران، از دوران اسلامى تا زمان صفوىه پل و کاروانسرا، همچون دوران صفوى گسترش پیدا نکرده است و بیشتر پل‌هايى که امروزه در گوشه و کنار اين سرزمين پهناور به چشم مى‌خورد از آثار گرانبهای مربوط به همین دوره است.

در مسير قزوين به همدان تا کرمانشاه و سرپل ذهاب نيز پل‌هاى زیادی در اين دوره احداث شده‌اند که مهم‌ترين آنها پل فرسنج، پل شکسته، پل صفوى بيستون، پل کهنه کرمانشاه و پل ماهى‌دشت میباشند.
همچنین پلهای سياه‌کوه و سفيدآب در مسیر کاشان تا سواحل دریای مازندران ، پلهای دودهک، پل يک چشمه سرخده، پل محمدآباد خره در مسیر اصفهان به قزوین از دیگری پل های این دوره تاریخی در ایران میباشند.

در حال تکمیل . . .